ايرج افشار

32

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )

نكنند بوداق خان رخصت يافته مراجعت نمود . فتح قندهار مقدمهء [ 17 ب ] فتوحات ديگر گشته طوايف جغتاى فوج‌فوج از ميرزا كامران جدا شده به موكب شاهى پيوستند و آن حضرت با شاه جغتاى و مردم هزارجات و جمعى از قورچيان روانهء كابل گشته ، او را با ميرزا كامران مكرّر محاربات روى نمود . گاهى غالب و گاهى مغلوب مىگرديد . تا آن‌كه به ميامن الطاف الهى و توجهات ظاهرى و باطنى نواب كامياب شاهى ظفر و نصرت قرين حال همايون پادشاه گشت و ميرزا كامران برادر آن جناب آوارهء ديار ادبار شد و قندهار و زمين داور و كابل و غزنين و بدخشانات و توابع و اكثر بلاد هندوستان به تصرّف آن حضرت قرار گرفت . « هرچه كند همت مردان كند . » و در سنهء 951 - مرض طاعون در ولايت تبريز شيوع يافت . منتشا سلطان در آن واقعه عازم سفر آخرت شد . و در سنهء 952 - القاسب ميرزا عصيان ورزيده راه مخالفت پيش گرفت و آوارهء ديار روم شد . و هم درين سال از خراسان خبر رسيد كه دين محمد سلطان اوزبك مركب خلاف را جولان داده در ولايت مشهد مقدس رضويه جمع كثير را به قتل رسانيده ، در ملك نيشابور خرابى تمام نموده به جانب تركستان معاودت نمود . و در سنهء 953 - القاسب ميرزا به همراهى سلطان سليمان عساكر روم را برداشته متوجه بلاد ايران شد . و در سنهء 954 - سلطان سليمان با ولايت تبريز آمده از راه وان مراجعت نمود . و در سنهء 955 - القاسب ميرزا به دست ملازمان پادشاه گرفتار گرديده حسب الامر الاعلى در قلعهء قهقهه محبوس گرديد . و در سنهء 956 در قلعهء مزبور وفات يافت . و در سنهء 962 - خبر رسيد كه همايون پادشاه ابن بابر پادشاه از بام افتاد و به رحمت ايزدى پيوست . مولانا قاسم كاهى تاريخ وفات اين پادشاه را چنين يافته است . همايون پادشاه ملك معنى * ندارد كس چو او شاهنشهى ياد ز بام قصر خود افتاد ناگاه * وزو عمر گرامى رفت بر باد